yemeksepeti.com Ziyareti

Dönem başından bu yana hevesle ve merakla beklediğimiz yemeksepeti ziyareti nihayet dünkü dersimizde gerçekleşti, açıkça söylemek gerekirse beklediğimden daha sıcak ve samimi bir ortamda sohbet etme fırsatı bulduk, bundan dolayı Melih Ödemiş’e teşekkür ediyoruz – kendisi aynı zamanda benim liseden üst dönemim olma özelliğini taşıyor. Kısaca sizlere bu ziyareti ve konuşulanları anlatmaya çalışacağım.

1995 yılında Türkiye’ye gelen internet kullanıcı sayısı yemeksepeti’nin kuruluş yılı olan 2000 senesinde 3 milyon seviyesine ulaşmıştı. Üç arkadaşın kendiişlerini kurarak, girişimci olma istediği günlük hayatlarında yaşadıkları bir olayı kolay hale getirme fikriyle ortaya çıktı. %60 enflasyon ile boğuşan bir dönemde ofis veya evlere sipariş vermek büyük sıkıntı haline dönüşmüştü. Sürekli değişen menüler, masalar üstünde yığın oluşturan broşürler, yanlış gelen siparişler ve her siparişte organizasyon problemi bu sıkıntıların başında geliyordu. Geriye bakıp düşünüldüğü zaman bu fikir gerçekten dâhice.

2001 Ocak ayında 26 adet restoran 5 kişilik bir ekiple günde 30-40 sipariş alan firma, günümüzde 150 çalışan, 1100 m2 kapalı alan ile 27 ilde günde toplam 35.000 sipariş alıyor. Bu rakam ülkemizde internet üzerinden gerçekleşen satış sayısında açık ara birinci olarak duruyor ve her gün artmaya devam ediyor. Bu hacmi oluşturabilmek için gerekli altyapı ise 1 milyonu aşkın kayıtlı kullanıcı ve 4000’den fazla restoran. Ayrıca yemeksepeti restoranlar konusunda da oldukça titiz davranıyor, bugüne kadar sistemden çıkan toplam restoran sayısı 2000.

Sisteme ilk giren firmaları da yad etmeden geçemeyeceğim, Eilerde yan yana konumlanmış olan Park Burger, Etiler Mantı ve Sultanahmet Köftecisi sitemin ile üç restoranı olma özelliğini taşımaktadırlar. Büyük bir değişime öncülük ettiklerini söyleyebiliriz.

Peki büyüme hedefleri neler? Öncelikli olarak bu yılsonuna kadar 50 ilde faaliyet gösterebilmeyi planlamışlar. 50 il gerçekten çok iyi bir hedef, bu doğrultuda attıkları adımlar ile bu hedefi tutturacakları imajını iyice güçlendiriyorlar. Yeni açılacak illere karar verilirken öncelikli olarak üniversite öğrencilerinin varlığı sorgulanıyor. Bunu yapmakta da çok haklılar, üniversite öğrencileri gerek internet kullanım oranları gerekse dışarıdan sipariş verme alışkanlıkları ile yemeksepeti hedef kitlesinin tamda ortasında duruyor. Örneğin Eskişehir yoğun öğrenci nüfusu ile en hızlı büyüyen yemeksepeti şehri olmuş, bunun arkasındaki en büyük etken tabiki üniversite öğrencileri ve onların sistemi kullanma yoğunluğu. Bugün için Eskişehir’de günde 1000 adet sipariş alınıyor. Aklınıza gelebilir, yurtdışı hedefleri var mı? Evet var, yemeksepeti öncelikli olarak Birleşik Arap Emirlikleri’nde Dubai ve Rusya’da Moskova olmak üzere iki noktadan yurtdışına açılmış. Bu operasyonların tümü İstanbul merkezinden yönetiliyor ancak yerel olarak hizmet veren 5’er kişilik ofislerde ilgili şehirlerde kurulmuş. Rusya pazarına ortaksız olarak girilirken, Dubai’de yerel yasaların zorunlu kılması sebebiyle ortaklı bir yapı tercih edilmiş. Bilindiği üzere Dubai gibi bir pazar yabancı firmaların girmesi öncesinde bürokratik açıdan birçok engel bulunuyor, yerel ortak bulundurma zorunluluğu da bunlardan sadece bir tanesi. Günümüzde Dubai operasyonlarında günde yaklaşık olarak 150 sipariş alınıyor ve yavaş yavaş pazarın penetrasyonu gerçekleştiriliyor. Rusya için ise aynı şeyleri söylemek mümkün değil. Henüz Rusya operasyonunda çözümlenemeyen noktalar var, halkın satın alma davranışları ise bunlardan bir tanesi. Ayrıca reklam ve promosyon konusunda da Türkiye’de yada Dubai’de denememiş yöntemler deneniyor. Önümüzdeki süre bu operasyonun ne kadar verimli olacağını gösterecektir.

Konu pazarlamadan açılmışken bakmamız gereken başka bir konu daha var, rakipler. Rakip varmı ki dediğinizi duyar gibiyim. Rakipler olmaya çalışmış, ancak Melih Ödemiş üç sebepten ötürü rekabet konusunda sıkıntı yaşamadıklarını belirtiyor:

Rakiplerin internet siteleri hiçbir zaman yemeksepeti kadar iyi olamamış,

Pazarlama konusunda yetersiz kalmışlar,

Takım ve ekip olarak gerekli sabır ve saldırganlığı gösterememişler.

Bu üç maddeden dolayı yemeksepeti sadece kuruluş yılları sonrasında birkaç zayıf atakla karşılaşmış ama bunlardan hiçbirisi kalıcı olamayarak süreç içerisinde yok olmuşlar. Günümüzde web sitelerinden satış yapmaya başlayan Domino’s ve Burker King gibi firmaların bu açılımları ise yemeksepeti üzerinde herhangi bir baskı kuramamış.

Bilindiği üzere yemeksepeti uzun yıllar boyunca ilk arayüzünü kullandıktan sonra 2010 başında yeni bir tasarım ile takipçilerinin karşısına çıktı. Kullanıcılar tarafından beğeniyle karşılanan bu sürecin perde arkası ise oldukça zor olmuş. İlk plan ayağından itibaren proje tam olarak 3 sene sürmüş, 8 ayda tamamlanması öngörülmüş olan kod yazımı ise tam 24 ayda bitirilebilmiş. Burda Melih Ödemiş Türkiye pazarında hizmet veren kurumsal çalışabilen büyük yazılımcı şirketlerin olmamasından yakınıyor. Sonuçta bu problemler tek tek aşılarak sitenin bugünkü hali ile hizmete açılması sağlanmış. Geçenlerde hizmete sunulan iPhone uygulamasından ise günlük olarak ortalama 1700 adet sipariş alınıyor.

Birazda yapısal olarak rakamsal bilgiler vermek istiyorum. En çok merak edilen bilgi eminim sipariş verilen paketleri ortalama değeridir ki buradan yola çıkarak ayrıcada max %10 olan komisyon miktarı ile yemeksepeti’nin günde ne kadar ciro yaptığını hesaplayabilelim. Ben bu değeri tam olarak bilmekle beraber buraya yazma taraftarı değilim, nede olsa ana hedefleri arasında halka arz edilen olan ilk internet şirketi olmayı sayan bir firma zamanı geldiğinde bu bilgileri kendisi yayınlayacaktır. Sipariş yapısına bakacak olursak, tüm siparişlerin en yoğun dönemi %40 ile akşamları gerçekleşiyor. İşten veya okuldan çıkan hedef kitle akşam yemekleri için hemen bilgisayar başına geçiyor demektir bu. Yine aynı doğrultuda %30 ile öğlen yemekleri ikinci en yoğun dilim olarak gözüküyor ve sonrasında %20 ile akşamüstü saat 7’ye kadar olan dilim geliyor, gerisi ise homojen dağılmış. Sistemin restoranlar için neden bu kadar avantajlı olduğunun bir açıklaması ise, yapılan toplam alışverişin %50’lik kısmının nakit para ile yapılması. Restoranlar tarafından alınan nakit para hemen kasalarına girerken yemeksepetine komisyon ödemesi ay sonlarında yapılıyor, buda restoranlara büyük esneklik sağlıyor. Müşteri portföyü ise ağırlıklı olarak 18-34 yaş aralığı ve %50-50 kadın, erkek olarak dağılmış. Genellikle internet üzerinde alışverişveriş sitelerindeki kadın üstülüğü yemeksepeti’nde bir eşitliğe dönüşmüş.

Yemeksepeti’nı bu kadar uzun uzadıya dinledikten sonra payımıza düşen nedir, girişimcilik hakkında neler anlatır Melih Ödemiş? Öncelikle yeni bir şirketin yaşam eğrisinden başlıyor, belirli başlı dönemlere bölmüş firmaları:

1-3 Yıl                  Emekleme, yürüme, konuşma

4-6 Yılı                  Taktik, değişim, yardımlaşma

7-10 Yıl                  Strateji, yönetim, hedefler, sağlıklı büyüme

Sonrasında da diyorki; “Hiçbir firmayı sonsuza kadar elinizde tutmak zorunda değilsiniz, zamanı geldiğinde bebeğiniz kendi ayakları üzerinde duracak kadar büyüdüğünde onu yatılı bir okula dahi gönderebilirsiniz” bilmem anlatabildim mi?

Aradından girişimcileri dair önerilerini sıralıyor, tabiki bunların hiçbirisi kitaptan ezber değil, hepsi yemeksepeti kuruluş sürecinde karşılaştığı ve ancak geriye dönüp bakıldığı zaman çıkartılabilinen dersler, o yüzden de çok değerliler:

En kötüsü için hazır olun.

Ders alın, ileriye bakın.

İnsanlarınızı seçerken çok yönlü düşünün, belirli normlara takılıp kalmayın.

Hayatınız işiniz olmasın.

Beklentilerinizin önemini asla unutmayın.

Herşeyi asla kontrol edemezsiniz hatta tek kontrol edebileceğiniz şey kendinizsiniz, bunu unutmayın.

Evet, fazlasıya uzun olan bu yazıyı elimdeki detaylarla daha fazlada uzatmadan tadında bırakarak kapatmak istiyorum. Artık yavaş yavaş otopilota bağlanmış olan yemeksepeti’nin arkasından ne gibi yanilikler çıkacak merakla beklemeye devam ederken önümüzdeki dönemin yeni projelere gebe olduğu anlayabiliyorum.

Melih Ödemiş’e samimi paylaşımları için bir kere daha teşekkür ederiz.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s